فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی 2 بهار 1404 2025 06 03 Comparison of the Effectiveness of Psychodrama and Acceptance and Commitment Therapy on Hopelessness, Psychological Symptoms, and Quality of Life in Patients with Multiple Sclerosis مقایسه اثربخشی سایکودراما و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر ناامیدی، علائم روانشناختی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس 120 133 10.61838/qecp.183 FA محمد فولادوند گروه روانشناسی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران. علیرضا ملازاده گروه روانشناسی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران. حسین داودی گروه مشاوره، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران Journal Article <p><strong>Objective:</strong> This study aimed to compare the effectiveness of psychodrama and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on hopelessness, psychological symptoms, and quality of life in patients with Multiple Sclerosis (MS).</p> <p><strong>Methods and Materials:</strong> A quasi-experimental design with pre-test, post-test, and a control group was used. The statistical population included MS patients supported by the MS Patients Association in 2024. Thirty participants were selected via convenience sampling and randomly assigned to two experimental groups (ACT and psychodrama) and one control group, each with 10 members. Both experimental groups underwent 8 structured intervention sessions. Data collection tools included the Beck Hopelessness Scale, the SCL-25 psychological symptoms questionnaire, and the WHO Quality of Life Questionnaire. Data were analyzed using ANCOVA.</p> <p><strong>Findings:</strong> Results revealed that both interventions significantly reduced hopelessness (F=18.21 for psychodrama and F=18.02 for ACT), psychological symptoms (F=26.91 and F=26.25), and improved quality of life (F=30.74 and F=32.62) compared to the control group (p&lt;.001). However, no significant differences were observed between the effectiveness levels of the two interventions (p&gt;.05).</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The findings suggest that both psychodrama and ACT are effective therapeutic approaches for improving mental health and quality of life among patients with MS, with no significant difference in their relative effectiveness.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی دو رویکرد درمانی سایکودراما و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر ناامیدی، علائم روانشناختی و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس (MS) بود.</p> <p><strong>مواد و روش:</strong> این مطالعه به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به MS تحت پوشش انجمن حمایت از بیماران ام‌اس در سال ۱۴۰۳ بود. از میان آن‌ها ۳۰ نفر به‌صورت در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه ده‌نفره شامل دو گروه آزمایش (ACT و سایکودراما) و یک گروه کنترل جای گرفتند. هر دو گروه مداخله تحت پروتکل ۸ جلسه‌ای درمانی قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه ناامیدی بک، پرسشنامه علائم روانی SCL-25 و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت بود. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شدند.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد که هر دو مداخله به‌طور معناداری موجب کاهش ناامیدی (F=18.21 برای سایکودراما و F=18.02 برای ACT)، کاهش علائم روانشناختی (F=26.91 و F=26.25) و افزایش کیفیت زندگی (F=30.74 و F=32.62) در مقایسه با گروه کنترل شده‌اند (p&lt;.001). با این حال، تفاوت معناداری میان اثربخشی دو مداخله مشاهده نشد (p&gt;.05).</p> <p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که درمان‌های سایکودراما و ACT هر دو به‌عنوان مداخلات مؤثر می‌توانند در بهبود وضعیت روانی و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به MS به کار گرفته شوند، بدون تفاوت معنادار در سطح اثربخشی.</p> https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/183/120