نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 2 بهار 1404 2025 07 05 Comparison of the Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy and Acceptance and Commitment Therapy on Self-Efficacy and Quality of Life in Patients with Multiple Sclerosis مقایسه اثربخشی درمان شناختی مبتنی برذهن آگاهی و درمان مبتنی بر پذیرش وتعهد بر خودکارآمدی و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس 243 256 10.61838/qecp.184 FA فرزانه حسامی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر قدس، ایران زهرا تیموری کارشناسی ارشد مشاوره شغلی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران غزل غفوریان کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران معصومه رضایی زاده کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، واحد رودهن، دانشگاه آزاداسلامی، رودهن، ایران مرضیه کاشفی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران. منا عابدی نقندر دانشجوی دکتری مشاوره، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. کامران پورمحمدقوچانی دکتری تخصصی روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامي، جزیره کیش، ايران Journal Article 2025 03 03 <p><strong>Methods and Materials:</strong> A quasi-experimental pretest-posttest design with a control group was used. The sample consisted of 30 women diagnosed with MS from Reza Oncology Center in Mashhad. Participants were randomly assigned into three groups: MBCT, ACT, and control. The MBCT and ACT groups received eight weekly intervention sessions. Measurement instruments included the Pain Self-Efficacy Questionnaire (Nicholas, 1998) and the SF-36 Quality of Life Scale (Ware &amp; Sherbourne, 1992). Data were analyzed using multivariate analysis of variance (MANOVA) and Tukey post hoc test via SPSS 24.</p> <p><strong>Findings:</strong> Results showed significant differences among the three groups in both self-efficacy and quality of life (p&lt;0.05). Both MBCT and ACT groups exhibited marked improvements in post-test scores compared to pre-test and control group scores. MBCT was particularly more effective in enhancing quality of life, while both therapies significantly improved pain self-efficacy.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Both MBCT and ACT were found effective in increasing self-efficacy and improving quality of life in women with MS. These therapies can be considered valuable complementary interventions alongside pharmacological treatments to enhance psychological outcomes in MS patients.</p> <p><strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خودکارآمدی و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس انجام شد.</p> <p><strong>مواد و روش: </strong>این مطالعه نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل ۳۰ زن مبتلا به ام‌اس در مرکز انکولوژی رضا در مشهد بود که به‌صورت در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی در سه گروه قرار گرفتند: درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، درمان پذیرش و تعهد، و گروه گواه. ابزارها شامل پرسشنامه خودکارآمدی درد نیکلاس و پرسشنامه کیفیت زندگی SF-36 بودند. هر دو گروه آزمایشی مداخلات ۸ جلسه‌ای دریافت کردند. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره و آزمون تعقیبی توکی انجام گرفت.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد که بین گروه‌های آزمایشی و گواه، در هر دو متغیر خودکارآمدی درد و کیفیت زندگی تفاوت معناداری وجود دارد (p&lt;0.05). میانگین خودکارآمدی درد و کیفیت زندگی در دو گروه مداخله در مرحله پس‌آزمون نسبت به پیش‌آزمون بهبود معناداری داشتند. همچنین درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی اثربخشی بیشتری در بهبود کیفیت زندگی نسبت به درمان پذیرش و تعهد داشت.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> هر دو درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و پذیرش و تعهد، موجب افزایش خودکارآمدی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به ام‌اس شدند و می‌توان آن‌ها را به‌عنوان مداخلات مکمل در کنار درمان‌های دارویی برای بهبود وضعیت روانشناختی این بیماران در نظر گرفت.</p> https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/184/152