فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی 2 پاییز 1404 2025 09 26 The Effectiveness of Logotherapy on the Cognitive, Emotional, and Spiritual Indicators of Recovered Addicts with Symptoms of Depression اثربخشی معنادرمانی بر شاخصهای شناختی، هیجانی و معنوی معتادان بهبودیافته دارای نشانههای افسردگی 1 18 10.61838/qecp.223 FA اسماعیل مردانی زاده دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی بالینی، واحد بيرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بيرجند، ایران. مریم نصری استادیار، گروه روانشناسی بالینی، واحد بيرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بيرجند، ایران فاطمه شهابی زاده استادیار، گروه روانشناسی بالینی، واحد بيرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بيرجند، ایران مجتبی انصاری شهیدی استادیار، گروه روانشناسی بالینی، واحد بيرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بيرجند، ایران Journal Article Objective: This study aimed to examine the effectiveness of logotherapy on cognitive, emotional, and spiritual indices in recovered addicts exhibiting symptoms of depression. Methods and Materials: The study employed a semi-experimental design with pretest-posttest and a control group, including a 3-month follow-up. A total of 45 recovered male addicts aged 25–50 years from addiction treatment clinics in Shahrekord (Iran) were selected using convenience sampling and randomly assigned to three groups (logotherapy, emotion efficacy-based therapy, and control), each with 15 participants. Standardized instruments included the Beck Depression Inventory (1988), the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (Garnefski & Kraaij, 2006), the Spiritual Well-Being Scale (Paloutzian & Ellison, 1982), and an emotion regulation scale. Cronbach’s alpha for these tools ranged from 0.80 to 0.88. Data were analyzed using Kolmogorov–Smirnov test, univariate and multivariate analysis of covariance (ANCOVA/MANCOVA) via SPSS24. Findings: The results indicated significant differences among the three groups in posttest and follow-up stages across cognitive, emotional, and spiritual indices. The logotherapy group showed significantly greater improvements compared to both control and the second intervention group. Effect sizes in MANCOVA tests were large, ranging from 0.30 to 0.74. Meaning therapy significantly reduced depression scores, improved cognitive and emotional regulation, and enhanced spiritual well-being in participants. Conclusion: This study demonstrates that logotherapy is an effective intervention to enhance cognitive, emotional, and spiritual health among recovered addicts with depressive symptoms. Its application is recommended in rehabilitation and addiction recovery programs. هدف: هدف این پژوهش بررسی اثربخشی معنادرمانی بر شاخص‌های شناختی، هیجانی و معنوی در معتادان بهبود یافته دارای نشانه‌های افسردگی بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه به شیوه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری ۳ ماهه انجام شد. نمونه شامل ۴۵ مرد معتاد بهبود یافته (سنین ۲۵ تا ۵۰ سال) بود که به‌صورت در دسترس از میان مراجعان به مراکز ترک اعتیاد در شهرکرد انتخاب شدند و به‌طور تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره (معنادرمانی، درمان مبتنی بر کارآمدی هیجانی، کنترل) جای گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های افسردگی بک (1988)، تنظیم شناختی هیجان (Garnefski & Kraaij, 2006)، سلامت معنوی پولوتزین و الیسون (1982) و تنظیم هیجان بود. پایایی ابزارها با آلفای کرونباخ بین 0.80 تا 0.88 تأیید شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های کولموگروف–اسمیرنوف، تحلیل کواریانس تک‌متغیره و چندمتغیره (MANCOVA/ANCOVA) در نرم‌افزار SPSS24 تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که بین سه گروه در شاخص‌های شناختی، هیجانی و معنوی در مراحل پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود دارد. در همه مؤلفه‌ها، گروه معنادرمانی نسبت به گروه کنترل و گروه دوم بهبود معنادار‌تری را نشان داد. اندازه اثر در آزمون‌های MANCOVA در تمام ابعاد بالا و در دامنه 0.30 تا 0.74 بود. نتایج نشان داد معنادرمانی منجر به کاهش معنادار در افسردگی، افزایش در تنظیم شناختی و هیجانی، و ارتقاء سلامت معنوی شد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که معنادرمانی به عنوان رویکردی مؤثر می‌تواند شاخص‌های شناختی، هیجانی و معنوی را در افراد بهبود یافته از اعتیاد با نشانه‌های افسردگی بهبود بخشد و به‌عنوان گزینه‌ای قابل استفاده در برنامه‌های درمانی مراکز ترک اعتیاد توصیه می‌شود.

https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/223/141