فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی 2 زمستان 1404 1404 06 30 Investigating the Effectiveness of Transcranial Electrical Stimulation, Cranial Electrical Stimulation, and Acceptance and Commitment Therapy on Chronic Fatigue in Women with Fibromyalgia بررسی اثربخشی درمان تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای، درمان تحریک الکتریکی جمجمه‌ای و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خستگی مزمن زنان مبتلا به فایبرومایالژیا 1 14 10.61838/qecp.273 FA سید حسن هاشمی کنتی گروه روان شناسی سلامت، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران. محمد تقی بادله شموشکی گروه روان شناسی ، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گلستان، ایران. جوانشیر اسدی گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران. ارسطو میرانی گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران. Journal Article <p><strong>Objective:</strong> The purpose of this study was to examine the effectiveness of transcranial electrical stimulation (tES), cranial electrical stimulation (CES), and acceptance and commitment therapy (ACT) on chronic fatigue in women diagnosed with fibromyalgia.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>This semi-experimental study included a statistical population consisting of all women with fibromyalgia who referred to Mehr Hospital in Behshahr during the first half of 2024. A total of 48 patients were selected and assigned to four groups: transcranial electrical stimulation intervention group (n = 12), cranial electrical stimulation intervention group (n = 12), acceptance and commitment therapy intervention group (n = 12), and a control group (n = 12). To collect data, the Chalder Fatigue Questionnaire (Chalder et al., 1993) was employed. The tES and CES interventions were delivered over 12 sessions of 20 minutes each, while the ACT intervention was conducted over 10 sessions of 90 minutes each. Data analysis was performed using analysis of covariance (ANCOVA) and the Bonferroni test via SPSS version 22.</p> <p><strong>Findings:</strong> The results indicated that all three interventions—tES, CES, and ACT—were effective in significantly reducing fatigue in women with fibromyalgia compared to the control group. However, no significant differences were found among the three intervention groups in terms of their effectiveness.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Overall, the findings suggest that each of these interventions can serve as an effective approach in alleviating chronic fatigue in patients with fibromyalgia. The selection of an appropriate intervention can be guided by individual circumstances, available resources, and patient preferences. Furthermore, the findings underscore the importance of employing non-invasive and psychological interventions in managing fatigue symptoms in this patient population and can serve as a foundation for developing integrated treatment protocols aimed at improving their quality of life.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف این مطالعه بررسی اثربخشی درمان تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای، درمان تحریک الکتریکی جمجمه‌ای و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خستگی مزمن زنان مبتلا به فایبرومایالژیا بود.</p> <p><strong>مواد و روش: </strong>در این مطالعه نیمه آزمایشی، جامعه‌ی آماری شامل کلیه‌ی زنان مبتلا به فایبرومیالژیا مراجعه‌کننده به بیمارستان مهر شهرستان بهشهر بودند که در شش‌ماهه‌ی اول سال ۱۴۰۳ به این بیمارستان مراجعه کرده‌اند که تعداد 48 نفر بیمار در چهار گروه مداخله درمان تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای (12 نفر)، گروه مداخله درمان تحریک الکتریکی جمجمه‌ای (12 نفر)، گروه مداخله درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (12 نفر) و گروه کنترل (12 نفر) قرار گرفتند. جهت گردآوری داده‌ها از پرسشنامه خستگی مزمن چالدر و همكاران (1993) استفاده شد و پروتکل درمان تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای و جمجمه‌ای در 12 جلسه 20 دقیقه‌ای و مداخله درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در 10 جلسه 90 دقیقه‌ای اجرا گردید. جهت تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس و آزمون بنفرونی با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-22  استفاده شد.</p> <p><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج نشان داد هر سه مداخله تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای، تحریک الکتریکی جمجمه‌ای و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در کاهش خستگی زنان مبتلا به فیبرومایالژیا نسبت به گروه کنترل مؤثر بوده و تفاوت معناداری بین اثربخشی این مداخلات مشاهده نشد.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که استفاده از هر یک از این مداخلات می‌تواند به‌عنوان رویکردی مؤثر در کاهش خستگی مزمن بیماران مبتلا به فیبرومایالژیا به کار رود و انتخاب آن‌ها می‌تواند بر اساس شرایط فردی، امکانات موجود و ترجیحات بیمار انجام گیرد. همچنین یافته‌ها بر اهمیت بهره‌گیری از مداخلات غیرتهاجمی و روان‌شناختی در مدیریت علائم خستگی این بیماران تأکید دارد و می‌تواند مبنایی برای طراحی پروتکل‌های درمانی تلفیقی در آینده با هدف ارتقای کیفیت زندگی این بیماران باشد.</p> https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/273/198