نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 3 پاییز 1405 1405 07 01 Designing a Cognitive Empowerment Model for Children with Emphasis on Critical Thinking Skills طراحی الگوی توانمندسازی شناختی کودکان با تأکید بر مهارت‌های تفکر انتقادی 1 14 FA مهناز حیدری نیا دکتری، علوم تربیتی پیش دبستانی دانشگاه میسور هندوستان Journal Article 1404/06/04 <p><strong>Objective: </strong>This study aimed to design and validate a structural model explaining the role of cognitive empowerment components in predicting children's critical thinking skills.</p> <p><strong>Methods and Materials:</strong> An exploratory–confirmatory mixed-methods design was employed; in the qualitative phase, semi-structured interviews with 18 educational and child psychology experts in Tehran were thematically analyzed, and in the quantitative phase, 420 elementary students were selected via multistage cluster sampling and assessed using a researcher-developed cognitive empowerment questionnaire and a standardized critical thinking test, followed by structural equation modeling.</p> <p><strong>Findings:</strong> Structural analysis indicated that cognitive empowerment had a strong, positive, and significant effect on critical thinking (β=0.67, p&lt;0.001), with the proposed model explaining 45% of the variance in critical thinking and demonstrating satisfactory fit indices.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The validated model provides a robust framework for fostering critical thinking through coordinated development of cognitive skills and offers practical guidance for educational reform in elementary education.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف این پژوهش طراحی و اعتباریابی یک الگوی ساختاری برای تبیین نقش مؤلفه‌های توانمندسازی شناختی در پیش‌بینی مهارت‌های تفکر انتقادی کودکان بود.</p> <p><strong>مواد و روش: </strong>این مطالعه با رویکرد آمیخته اکتشافی–تبیینی انجام شد؛ در مرحله کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 18 متخصص آموزشی و روان‌شناسی کودک در تهران اجرا و داده‌ها با تحلیل مضمون کدگذاری شد و در مرحله کمی، 420 دانش‌آموز دوره ابتدایی شهر تهران به روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و با استفاده از پرسشنامه توانمندسازی شناختی محقق‌ساخته و آزمون استاندارد تفکر انتقادی مورد سنجش قرار گرفتند و تحلیل‌ها با مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج مدل ساختاری نشان داد توانمندسازی شناختی اثر مستقیم، مثبت و معناداری بر تفکر انتقادی دارد (β=0.67, p&lt;0.001) و مدل پیشنهادی توانست 45 درصد از واریانس تفکر انتقادی را تبیین کند؛ شاخص‌های برازش مدل نیز در دامنه مطلوب قرار داشتند.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> الگوی طراحی‌شده چارچوبی معتبر برای پرورش تفکر انتقادی از طریق تقویت هماهنگ مهارت‌های شناختی ارائه می‌دهد و می‌تواند مبنای تحول برنامه‌های درسی و روش‌های آموزشی در دوره ابتدایی قرار گیرد.</p> https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/366/256