فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی در دست انتشار 1406 01 01 The Impact of Problem-Solving Styles on Risky Behaviors: A Comparison Between Normal Adolescents and Adolescents with Bipolar Disorder تأثیر سبک‌های حل مسئله بر رفتارهای پرخطر: مقایسه نوجوانان عادی و نوجوانان مبتلا به اختلال دوقطبی 1 19 FA سحر صالحی‌نیا گروه مشاوره و روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. معصومه فلاح نودهی مربی، گروه علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران. زینب خوش‌روائی گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. محب‌الدین ملت‌خواه گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران. آناهیتا آزاد کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی بالینی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران. Journal Article <p><strong>Objective: </strong>This study aimed to examine the role of problem-solving styles in predicting risky behaviors and to compare these relationships between normal adolescents and adolescents with bipolar disorder.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>This study employed a descriptive-correlational and cross-sectional design using structural equation modeling and multigroup analysis. The statistical population consisted of adolescents referred to psychological clinics in Tehran between October and December 2024. The sample included 80 participants (40 normal adolescents and 40 adolescents with bipolar disorder), selected through convenience and purposive sampling methods. Data were collected using the Cassidy and Long Problem-Solving Styles Questionnaire and the Youth Risk Behavior Survey. Data analysis was conducted using SPSS version 27 and SmartPLS version 4, and group differences were examined using the Mann–Whitney U test.</p> <p><strong>Findings: </strong>The results indicated that avoidance (β = 0.352, p = 0.026) and helplessness in problem-solving (β = 0.585, p &lt; 0.001) had significant positive effects on risky behaviors, whereas other styles were not significant predictors (p &gt; 0.05). Multigroup analysis revealed significant differences across all paths between the two groups (p &lt; 0.001). The effect of avoidance was very strong in adolescents with bipolar disorder (β = 0.859) but negligible in normal adolescents (β = −0.016). Additionally, confidence (β = −0.393) and creativity (β = −0.270) showed significant protective effects only in normal adolescents.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The findings demonstrate that maladaptive problem-solving styles, particularly avoidance and helplessness, are strong predictors of risky behaviors, with significantly stronger effects among adolescents with bipolar disorder. In contrast, adaptive styles function as protective factors only in normal adolescents. These results highlight the importance of developing preventive and therapeutic interventions focused on enhancing problem-solving skills, especially in clinical populations.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف این پژوهش بررسی نقش سبک‌های حل مسئله در پیش‌بینی رفتارهای پرخطر و مقایسه این روابط در نوجوانان عادی و نوجوانان مبتلا به اختلال دوقطبی بود.</p> <p><strong>مواد و روش‌: </strong>این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی با طرح مقطعی بود که با استفاده از مدل معادلات ساختاری و تحلیل چندگروهی انجام شد. جامعه آماری شامل نوجوانان مراجعه‌کننده به کلینیک‌های روان‌شناسی شهر تهران در بازه زمانی مهر تا دی 2024 بود. نمونه شامل 80 نفر (40 نوجوان عادی و 40 نوجوان مبتلا به اختلال دوقطبی) بود که با روش‌های نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک‌های حل مسئله کسیدی و لانگ و پرسشنامه رفتارهای پرخطر جوانان بود. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS نسخه 27 و SmartPLS نسخه 4 انجام شد و برای بررسی تفاوت گروه‌ها از آزمون یو من–ویتنی استفاده شد.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد که اجتناب (β = 0.352, p = 0.026) و درماندگی در حل مسئله (β = 0.585, p &lt; 0.001) اثر مثبت و معناداری بر رفتارهای پرخطر دارند، در حالی که سایر سبک‌ها معنادار نبودند (p &gt; 0.05). تحلیل چندگروهی تفاوت معنادار تمام مسیرها را بین دو گروه نشان داد (p &lt; 0.001). اثر اجتناب در نوجوانان دوقطبی بسیار قوی (β = 0.859) و در نوجوانان عادی ناچیز بود (β = −0.016). همچنین سبک‌های اعتماد (β = −0.393) و خلاقیت (β = −0.270) تنها در گروه عادی اثر محافظتی معنادار داشتند.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong><strong> </strong>یافته‌ها نشان می‌دهد که سبک‌های ناکارآمد حل مسئله، به‌ویژه اجتناب و درماندگی، پیش‌بین‌های مهم رفتارهای پرخطر هستند و این تأثیر در نوجوانان مبتلا به اختلال دوقطبی به‌مراتب قوی‌تر است. در مقابل، سبک‌های سازگارانه تنها در نوجوانان عادی نقش محافظتی دارند. این نتایج بر اهمیت طراحی مداخلات آموزشی و درمانی مبتنی بر تقویت مهارت‌های حل مسئله، به‌ویژه در جمعیت‌های بالینی، تأکید می‌کند.</p> https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/421/260