نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 در دست انتشار 1406 01 01 Designing a Good Marital Conduct Protocol Based on Islamic Sources طراحی پروتکل حسن معاشرت بر اساس منابع اسلامی 1 23 FA زینب سادات میرغضنفری گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران محمدرضا جهانگیرزاده قمی گروه روانشناسی، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران پانته آ جهانگیر گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران فریده دوکانه ای فرد گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران Journal Article 1404/11/24 <p><strong>Objective: </strong>The present study aimed to design a good marital conduct protocol based on Islamic sources with an emphasis on enhancing marital satisfaction, happiness, and family resilience.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>This study was conducted using a qualitative design based on thematic analysis. Data were collected through an extensive review of Islamic sources including the Holy Qur’an, narrations, Islamic ethical texts, and scientific literature related to family functioning, marital satisfaction, resilience, and psychological well-being. During the analytical process, concepts associated with spouses’ interactions, emotional support, empathy, patience, forgiveness, responsibility, constructive dialogue, and companionship were extracted and coded. Initial themes were then organized into broader axial categories, and finally the conceptual structure of the good marital conduct protocol was developed. To improve credibility, the extracted themes and categories were reviewed and evaluated by experts in family counseling and Islamic studies.</p> <p><strong>Findings: </strong>The findings demonstrated that good marital conduct in Islamic teachings is a multidimensional construct consisting of emotional, communicative, ethical, and spiritual dimensions. The most significant extracted themes included compassion, empathy, respectful dialogue, emotional support, companionship, forgiveness, patience, ethical commitment, responsibility, and spirituality. The results further indicated that concepts related to family resilience and psychological adaptation occupy a central position within Islamic teachings and may function as protective factors against marital conflict and emotional distress. Data analysis also revealed that integrating spiritual values with communication and relational skills within a coherent protocol provides considerable potential for enhancing couples’ psychological well-being and relational quality.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>Based on the findings, the good marital conduct protocol derived from Islamic sources can serve as an indigenous and culturally grounded framework for strengthening marital relationships, increasing happiness, and enhancing family resilience. By integrating ethical, emotional, and spiritual dimensions, the protocol offers significant potential for application in family education and counseling interventions.</p> <p><strong>Keywords: </strong><em>Good marital conduct, Islamic sources, marital satisfaction, family resilience, marital happiness, spirituality, Islamic family</em></p> <p><strong>هدف:</strong> هدف پژوهش حاضر طراحی پروتکل حسن معاشرت مبتنی بر منابع اسلامی با تأکید بر ارتقای رضایت زناشویی، شادمانی و تاب‌آوری خانواده بود.</p> <p><strong>مواد و روش: </strong>پژوهش حاضر از نوع کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مطالعه و بررسی منابع اسلامی شامل آیات قرآن کریم، روایات، متون اخلاق اسلامی و منابع علمی مرتبط با خانواده، رضایت زناشویی، تاب‌آوری و بهزیستی روان‌شناختی گردآوری شد. در فرآیند تحلیل، مفاهیم مرتبط با تعاملات همسران، حمایت عاطفی، همدلی، صبر، بخشش، مسئولیت‌پذیری، گفت‌وگوی سازنده و همراهی زوجین استخراج و کدگذاری گردید. سپس مضامین اولیه در قالب مقوله‌های محوری سازمان‌دهی شد و در نهایت ساختار نهایی پروتکل حسن معاشرت تدوین گردید. برای افزایش اعتبار یافته‌ها، مضامین استخراج‌شده توسط متخصصان حوزه مشاوره خانواده و مطالعات اسلامی مورد بازبینی قرار گرفت.</p> <p><strong>یافته‌ها: </strong>یافته‌ها نشان داد که حسن معاشرت در منابع اسلامی دارای ابعاد چندگانه عاطفی، ارتباطی، اخلاقی و معنوی است. مهم‌ترین مضامین استخراج‌شده شامل شفقت، همدلی، گفت‌وگوی محترمانه، حمایت عاطفی، همراهی، گذشت، صبر، تعهد اخلاقی، مسئولیت‌پذیری و معنویت بود. نتایج همچنین نشان داد که مفاهیم مرتبط با تاب‌آوری خانواده و سازگاری روان‌شناختی در آموزه‌های اسلامی جایگاه برجسته‌ای دارند و می‌توانند به‌عنوان عوامل محافظتی در برابر تعارضات زناشویی عمل کنند. تحلیل داده‌ها بیانگر آن بود که ترکیب مؤلفه‌های معنوی و مهارت‌های ارتباطی در قالب یک پروتکل منسجم، ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای سلامت روانی و کیفیت روابط زوجین دارد.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری</strong><strong>:</strong><strong> </strong>بر اساس یافته‌های پژوهش، پروتکل حسن معاشرت مبتنی بر منابع اسلامی می‌تواند به‌عنوان الگویی بومی و فرهنگ‌محور برای تقویت روابط زناشویی، افزایش شادمانی و ارتقای تاب‌آوری خانواده مورد استفاده قرار گیرد. این پروتکل با تلفیق ابعاد اخلاقی، عاطفی و معنوی، ظرفیت مناسبی برای کاربرد در آموزش خانواده و مداخلات مشاوره‌ای دارد.</p> https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/444/253