فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی 1 پیاپی ۳ 2024 09 22 Development of a Comprehensive Parenting Program with a Rational Approach تدوین برنامه جامع فرزند پروری با رویکرد عقلانی 38 57 10.61838/qecp.45 FA ماریا خلیلی جمنانی دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، پردیس بین المللی کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران. مسعود غلامعلی لواسانی دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. احمد عابدی استاد، گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران غلامعلی افروز استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article <p><strong>Objective:</strong> The aim of the present study was to develop a comprehensive parenting program with a rational approach.</p> <p><strong>Methods and Materials:</strong> The research method was qualitative, and the participants in the model design phase included academic experts (faculty members in the fields of general psychology, educational psychology, clinical psychology, and philosophy of education in higher education institutions), organizational experts (senior managers and consultants of family counseling centers and clinics), and specialists in parenting styles. In the validation phase, the participants included faculty members in related fields and senior consultants from family counseling centers and clinics nationwide. In the qualitative phase, using the snowball sampling method, 18 experts were selected, while in the validation phase, 16 experts were chosen through purposive sampling. The data collection tools consisted of semi-structured interviews in the qualitative phase and an expert evaluation checklist in the validation phase. For data analysis, thematic analysis was employed in the qualitative phase, utilizing initial, axial, and secondary coding through Atlas software. In the validation phase, the Delphi method was applied in three rounds using SPSS software. To ensure validity and reliability in the qualitative phase, necessary assessments were conducted, including acceptability (expert review) and confirmability (expert re-examination). In the validation phase, the content of the expert evaluation checklist was reviewed by several academic and organizational experts to ensure clarity and comprehensibility, and its reliability was confirmed through the test-retest method, yielding a coefficient of 0.88.</p> <p><strong>Findings:</strong> According to the findings of the qualitative phase, the final model consisted of six main themes: (1) parental education and awareness, (2) development of communication skills, (3) enhancement of critical thinking and problem-solving, (4) emotional support and psychological security, (5) establishment of logical boundaries and rules, and (6) encouragement of autonomy and independence. The model further included 24 sub-themes and 112 criteria. The validation results confirmed the main and sub-themes identified in the qualitative phase.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The findings of this study indicated that rational parenting, emphasizing parental awareness, communication skills, critical thinking, emotional support, logical rules, and independence, contributes to the cognitive, emotional, and social development of children.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف از پژوهش حاضر، تدوین برنامه جامع فرزند پروری با رویکرد عقلانی<strong> </strong>بود.</p> <p><strong>مواد و روش: </strong>روش تحقیق کیفی بوده و مشارکت کنندگان در بخش طراحی مدل، خبرگان دانشگاهی (اعضاء هیئت علمی رشته روانشناسی عمومی، تربیتی، بالینی و فلسفه تعلیم و تربیت در مراکز آموزش عالی)، خبرگان سازمانی (مدیران و مشاوران ارشد مراکز و کلینیک­های مشاوره خانواده) و کارشناسان مبحث سبک فرزندپروری و در بخش اعتباریابی، اساتید رشته­های مرتبط با موضوع و مشاوران ارشد مراکز و کلینیک­های مشاوره خانواده در سطح کشور بود. در بخش کیفی با روش نمونه­گیری گلوله برفی تعداد 18 خبره و در بخش اعتباریابی با روش نمونه­گیری هدفمند، 16 خبره انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات، در بخش کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش اعتباریابی، چک لیست خبره سنجی بوده و برای تحلیل داده­ها، در بخش کیفی از روش تحلیل مضمون با کدگذاری اولیه، محوری و ثانویه در نرم افزار  Atlasو در بخش اعتباریابی از روش دلفی در طی سه مرحله و در نرم افزار  SPSSاستفاده گردید. برای تعیین روایی و پایایی در بخش کیفی، از بررسی­های لازم شامل مقبولیت (بازنگری خبرگان) و قابلیت تائید (بازبینی خبرگان)، استفاده شده و در مرحله اعتباریابی، محتوای چک لیست خبره سنجی از نظر قابل فهم بودن و گویا بودن مورد تائید چند تن از خبرگان دانشگاهی و سازمانی قرار گرفته و پایایی آن با روش آزمون مجدد، 88/0 محاسبه و تأیید گردید.</p> <p><strong>یافته­ها:</strong> طبق نتایج بخش کیفی، مدل نهایی دارای 6 تم اصلی بشرح: 1. آموزش و آگاهی والدین، 2. توسعه مهارت‌های ارتباطی، 3. تقویت تفکر انتقادی و حل مسئله، 4. حمایت عاطفی و ایجاد امنیت روانی، 5. تعیین مرزها و قوانین منطقی و 6. تشویق به خودمختاری و استقلال، 24 تم فرعی و 112 معیار بوده­است. نتایج بخش اعتباریابی، حاکی از تائید تم­های اصلی و فرعی شناسایی شده در بخش کیفی بود.</p> <p><strong>نتیجه­گیری:</strong> نتایج این پژوهش نشان داد که فرزندپروری عقلانی با تأکید بر آگاهی والدین، مهارت‌های ارتباطی، تفکر انتقادی، حمایت عاطفی، قوانین منطقی و استقلال، به بهبود رشد شناختی، هیجانی و اجتماعی کودکان کمک می‌کند.</p> https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/45/44