نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 در دست انتشار 1406 06 01 The Role of Mothers’ Worries and Negative Thoughts in the Formation of Mother–Daughter Conflicts During Adolescence نقش نگرانی‌ها و افکار منفی مادران در شکل‌گیری تعارضات مادر–دختر در دوران نوجوانی 1 21 FA زینب غزنوی کاشانی گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران فرح ناز نورمحمدی گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران حمیدرضا رضازاده بهادران گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404 11 06 Objective: This study aimed to explore and explain the process through which mothers’ worries and negative thoughts contribute to the formation of mother–daughter conflicts during adolescence. Methods and Materials: This qualitative study was conducted using Glaser’s classical grounded theory approach. The participants were 18 mothers of adolescent daughters aged 15 to 18 years living in Tehran, Iran, who were selected through purposive sampling. Data were collected through in-depth semi-structured interviews and continued until theoretical saturation was achieved. The interviews were transcribed verbatim and analyzed through constant comparative analysis, including open, axial, and selective coding. Trustworthiness was enhanced through participant checking, peer review, rich contextual description, systematic documentation of the analytic process, and preservation of interview transcripts and analytic memos. Findings: The inferential analysis revealed that mothers’ worries and negative automatic thoughts functioned as the central driving force in the emergence and persistence of mother–daughter conflicts. The final grounded model consisted of three interrelated domains: mothers’ cognitive–emotional foundations, mothers’ interactive–parenting strategies, and contextual factors. The cognitive–emotional domain included parenting concerns, excessive anxiety and worry, difficulty understanding adolescents’ emotions, and limited awareness of adolescent cognitive development. The interactive–parenting domain included blame and humiliation, poor emotional regulation, inability to establish balanced rules, weak problem-solving skills, violation of privacy and autonomy, ineffective verbal communication, and lack of balanced intimacy. Contextual factors, including the father’s role, peer relationships, and the influence of virtual space, intensified or maintained the conflict cycle. The model suggested that mothers’ negative interpretations of normal developmental behaviors activated controlling, blaming, and emotionally dysregulated responses, which increased resistance, emotional distance, and repeated conflict. Conclusion: Mother–daughter conflicts during adolescence appear to emerge through a dynamic, cyclical, and self-reinforcing process in which maternal worries and negative thoughts distort mothers’ perceptions of adolescent behavior and activate ineffective interactional strategies. Preventive and therapeutic interventions should therefore focus on modifying mothers’ negative cognitions, strengthening emotional regulation, improving empathy, increasing developmental awareness, and promoting constructive mother–daughter communication. هدف: هدف پژوهش حاضر، کشف و تبیین فرایند شکل‌گیری تعارضات مادر–دختر در دوران نوجوانی بر اساس نقش نگرانی‌ها و افکار منفی مادران بود. مواد و روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد کلاسیک گلیزر انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۸ مادر دارای دختر نوجوان ۱۵ تا ۱۸ سال ساکن شهر تهران بودند که با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و عمیق تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌ها بر اساس اصول مقایسه مداوم و طی مراحل کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافته‌ها، از بازبینی مشارکت‌کنندگان، بازبینی همتایان، توصیف غنی بافت پژوهش و مستندسازی کامل فرایند تحلیل استفاده شد. یافته‌ها: تحلیل استنباطی داده‌ها نشان داد که نگرانی‌ها و افکار منفی مادران، هسته محرک شکل‌گیری تعارضات مادر–دختر را تشکیل می‌دهند. مدل نهایی پژوهش شامل سه دسته عامل اصلی بود: زمینه‌های شناختی–هیجانی مادر، راهبردهای تعاملی–تربیتی مادر، و عوامل زمینه‌ای و بافتاری. در سطح شناختی–هیجانی، دغدغه‌های والدگری، اضطراب، نگرانی افراطی، ضعف در درک احساسات نوجوان و ناآگاهی از تحولات شناختی نوجوانی نقش اساسی داشتند. در سطح تعاملی–تربیتی، سرزنش و تحقیر، ضعف در تنظیم هیجان، ناتوانی در تعیین قوانین، ضعف مهارت حل مسئله، کنترل حریم شخصی، ارتباط کلامی ناکارآمد و فقدان صمیمیت متوازن به تداوم تعارضات منجر شدند. عوامل بافتاری مانند نقش پدر، ارتباط با همسالان و فضای مجازی نیز این چرخه را تشدید کردند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که تعارضات مادر–دختر در دوران نوجوانی، محصول یک فرایند پویا و خودتکرارشونده است که در آن نگرانی‌های مادرانه و افکار منفی، رفتارهای رشدی دختر را تهدیدآمیز تفسیر کرده و راهبردهای ناکارآمد تعاملی را فعال می‌کنند. بنابراین، مداخلات پیشگیرانه و درمانی باید بر تعدیل افکار منفی مادران، آموزش تنظیم هیجان، تقویت همدلی، ارتقای آگاهی از ویژگی‌های نوجوانی و بهبود الگوهای گفت‌وگوی مادر–دختر متمرکز شوند.

https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/486/303