نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 در دست انتشار 1406 06 01 The Relationship between Parenting Styles and Academic Burnout with Regard to the Mediating Role of Academic Stress in Gifted High School Students in Iraq رابطه سبک‌های فرزندپروری با فرسودگی تحصیلی با توجه به نقش میانجی استرس تحصیلی در دانش‌آموزان ممتاز متوسطه دوم در کشور عراق 1 21 FA فاديه عبود رمضان جلعاوي دانشجوی دکتری روانشناسي تربيتي، مرکز تحقیقات علوم رفتاری و روانشناختی، گروه روانشناسي، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران. سیدحميد آتش پور دانشيار، مرکز تحقیقات علوم رفتاری و روانشناختی، گروه روانشناسي، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران. رشيد ناصر خليفه الهاشمي استاد، گروه علوم تربيتي و روانشناسي، دانشگاه واسط، واسط، عراق محسن گل پرور استاد، مرکز تحقیقات علوم رفتاری و روانشناختی، گروه روانشناسي، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران Journal Article 1405 02 19 <p><strong>Objective: </strong>This study aimed to determine the relationship between parenting styles and academic burnout, considering the mediating role of academic stress among gifted high school students in Iraq.</p> <p><strong>Methods and Materials:</strong> This descriptive-correlational study employed structural equation modeling. The statistical population comprised 400 gifted high school students in Iraq during the winter of 2026. Using convenience sampling, 216 students were initially recruited; after excluding 16 incomplete questionnaires, data from 200 participants were analyzed. The instruments included the Academic Burnout Questionnaire, Baumrind Parenting Styles Questionnaire, and Academic Stress Questionnaire. The reliability of the instruments was confirmed using Cronbach’s alpha coefficients. Data were analyzed using Pearson’s correlation coefficient and structural equation modeling with SPSS version 26 and AMOS version 26.</p> <p><strong>Findings:</strong> Pearson correlations showed that permissive parenting was negatively associated with academic burnout (r=-.24, p&lt;.05), authoritarian parenting was positively associated with academic stress (r=.16, p&lt;.05), and academic stress was positively associated with academic burnout (r=.57, p&lt;.01). In the final structural model, authoritarian parenting had a significant positive relationship with academic stress (β=.26, p=.003), whereas authoritative parenting had a significant negative relationship with academic stress (β=-.17, p≤.05). Academic stress positively predicted academic burnout (β=.56, p=.001) and explained 31% of its variance. Bootstrap analysis confirmed that academic stress fully mediated the relationships of both authoritarian and authoritative parenting styles with academic burnout. The final model demonstrated satisfactory fit indices (χ²/df=1.65, GFI=.99, CFI=.99, IFI=.99, RMSEA=.057).</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Academic stress constitutes an important mediating mechanism through which authoritarian and authoritative parenting styles are associated with academic burnout among gifted students. Accordingly, strengthening authoritative parenting practices and reducing authoritarian parenting may contribute to lower academic burnout by reducing students’ academic stress.</p> <p>هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه سبک‌های فرزندپروری با فرسودگی تحصیلی با توجه به نقش میانجی استرس تحصیلی در دانش‌آموزان ممتاز متوسطه دوم در کشور عراق انجام شد.</p> <p><strong>مواد و روش‌: </strong>این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی مبتنی بر مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل 400 دانش‌آموز ممتاز متوسطه دوم کشور عراق در زمستان 2026 بود که از میان آنان 216 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و پس از حذف 16 پرسشنامه مخدوش، داده‌های 200 نفر تحلیل شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فرسودگی تحصیلی، پرسشنامه سبک‌های فرزندپروری بامریند و پرسشنامه استرس تحصیلی بود. پایایی ابزارها با استفاده از آلفای کرونباخ تأیید شد. داده‌ها با ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS نسخه 26 و AMOS نسخه 26 تحلیل شدند.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج همبستگی نشان داد سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه با فرسودگی تحصیلی رابطه منفی و معنادار داشت (r=-.24, p&lt;.05)، سبک فرزندپروری مستبدانه با استرس تحصیلی رابطه مثبت و معنادار نشان داد (r=.16, p&lt;.05) و استرس تحصیلی نیز با فرسودگی تحصیلی رابطه مثبت و معناداری داشت (r=.57, p&lt;.01). در مدل ساختاری نهایی، سبک مستبدانه با استرس تحصیلی رابطه مثبت (β=.26, p=.003) و سبک قاطع و منطقی با استرس تحصیلی رابطه منفی و معنادار داشت (β=-.17, p≤.05). استرس تحصیلی نیز فرسودگی تحصیلی را به‌طور مثبت پیش‌بینی کرد (β=.56, p=.001) و 31 درصد از واریانس آن را تبیین نمود. تحلیل بوت‌استرپ نقش میانجی کامل استرس تحصیلی را در رابطه سبک‌های مستبدانه و قاطع و منطقی با فرسودگی تحصیلی تأیید کرد. شاخص‌های برازش نیز مطلوب بودند (χ²/df=1.65, GFI=.99, CFI=.99, IFI=.99, RMSEA=.057).</p> <p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> استرس تحصیلی سازوکار میانجی مهمی است که از طریق آن سبک‌های فرزندپروری مستبدانه و قاطع و منطقی با فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان ممتاز مرتبط می‌شوند؛ بنابراین، تقویت راهبردهای فرزندپروری قاطع و منطقی و کاهش شیوه‌های مستبدانه می‌تواند از طریق کاهش استرس تحصیلی در کنترل فرسودگی تحصیلی این دانش‌آموزان مؤثر باشد.</p> https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/518/309