نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 در دست انتشار 1406 08 01 The Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy Training on Psychological Flexibility and Parental Psychological Control in Parents of Adolescents Aged 12–16 Years اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف‌پذیری و کنترل روان‌شناختی والدین دارای فرزند نوجوان 12 تا 16 سال 1 21 FA ملیکا صادقی کارشناسی ارشد، مشاوره، گرایش مدرسه، واحد تیران، دانشگاه آزاد اسلامی، تیران، ایران. سمانه مختاری استادیار، گروه مشاوره، واحد تیران، دانشگاه آزاد اسلامی، تیران، ایران Journal Article <p><strong>Objective: </strong>This study aimed to determine the effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) training in improving psychological flexibility and reducing parental psychological control among parents of adolescents aged 12–16 years in Dowlatabad, Isfahan.</p> <p><strong>Methods and Materials:</strong> This applied study employed a quasi-experimental pretest–posttest design with a control group. The statistical population consisted of parents of adolescents aged 12–16 years residing in Dowlatabad, Isfahan. A total of 30 eligible parents were selected through multistage cluster sampling and randomly assigned to an experimental group (n=15) and a control group (n=15). The experimental group received eight 90-minute weekly ACT training sessions based on the Bond et al. protocol, whereas the control group received no intervention during the study period. Data were collected using the Cognitive Flexibility Inventory (CFI) and the Parental Locus of Control (PLOC) Scale. Multivariate analysis of covariance and follow-up univariate analyses of covariance were conducted using SPSS version 26.</p> <p><strong>Findings:</strong> Multivariate analysis of covariance indicated a statistically significant overall difference between the experimental and control groups in the combined dependent variables after controlling for pretest scores (Wilks’ λ=0.75, F(2,25)=3.98, p=0.03). Follow-up analyses of covariance demonstrated that ACT training had a statistically significant effect on parents’ psychological flexibility after adjustment for baseline scores (p&lt;0.001). A statistically significant intervention effect was also observed for parental psychological control (p&lt;0.001). Accordingly, the null hypotheses concerning the absence of intervention effects on both dependent variables were rejected.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> ACT training appears to enhance parents’ psychological flexibility while reducing psychologically controlling parenting tendencies. Through processes such as acceptance, cognitive defusion, present-moment awareness, values clarification, and committed action, ACT may enable parents to respond more adaptively to the emotional and interpersonal challenges associated with adolescence. Therefore, this intervention may be useful in parent-focused psychological and family programs aimed at promoting more flexible and less controlling parent–adolescent interactions.</p> <p><strong>هدف: </strong>پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کنترل روان‌شناختی والدین دارای فرزند نوجوان 12 تا 16 سال شهرستان دولت‌آباد اصفهان انجام شد.</p> <p><strong>مواد و روش: </strong>پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی والدین دارای فرزند نوجوان 12 تا 16 سال ساکن شهرستان دولت‌آباد اصفهان بود. نمونه پژوهش شامل 30 نفر بود که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه، هر یک شامل 15 نفر، گمارده شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه 90 دقیقه‌ای، هفته‌ای یک جلسه، آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد را بر اساس پروتکل باند و همکاران دریافت کرد، در حالی که گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی (CFI) و پرسشنامه منبع کنترل والدینی (PLOC) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تحلیل‌های کوواریانس تک‌متغیره در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که پس از کنترل اثر نمرات پیش‌آزمون، تفاوت کلی بین دو گروه در ترکیب خطی متغیرهای وابسته معنادار بود (Wilks’ λ=0.75, F(2,25)=3.98, p=0.03). همچنین، نتایج تحلیل‌های کوواریانس تک‌متغیره نشان داد که آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد اثر معناداری بر انعطاف‌پذیری روان‌شناختی والدین داشت (p&lt;0.001). اثر مداخله بر کنترل روان‌شناختی والدین نیز پس از تعدیل نمرات پیش‌آزمون از نظر آماری معنادار بود (p&lt;0.001). بنابراین، فرض صفر مربوط به فقدان اثر مداخله بر هر دو متغیر وابسته رد شد.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد می‌تواند با تقویت پذیرش، گسلش شناختی، ذهن‌آگاهی، تماس با لحظه حال، شفاف‌سازی ارزش‌ها و اقدام متعهدانه، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی والدین را افزایش داده و گرایش آنان به کنترل روان‌شناختی را کاهش دهد. بر این اساس، ACT می‌تواند به‌عنوان یک مداخله روان‌شناختی کاربردی برای والدین نوجوانان و در جهت بهبود شیوه‌های مواجهه با چالش‌های دوره نوجوانی مورد استفاده قرار گیرد.</p> https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/534/319