نشریه روانشناسی تجربی و شناختی 3092-6483 در دست انتشار 1406 08 01 Predicting Tendency Toward Substance Use Based on Cognitive Fusion and Internalized Shame: The Mediating Role of Impostorism Among Substance-Dependent Individuals Receiving Maintenance Treatment پیش‌بینی گرایش به مصرف مواد بر اساس همجوشی شناختی و شرم درونی‌شده با میانجی‌گری وانمودگرایی در افراد وابسته به مواد تحت درمان نگهدارنده 1 20 FA فاطمه ایران دوست دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، ایران. افسانه صبحی دکترای تخصصی روان‌شناسی سلامت، استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان، ایران Journal Article <p><strong>Objective: </strong>This study aimed to predict tendency toward substance use based on cognitive fusion and internalized shame, considering the mediating role of impostorism among substance-dependent individuals receiving maintenance treatment in Qazvin.</p> <p><strong>Methods and Materials:</strong> This applied study employed a descriptive-correlational design based on structural equation modeling. The statistical population consisted of substance-dependent individuals receiving maintenance treatment at Tavana and Negin outpatient substance use disorder clinics in Qazvin during May–July 2026, of whom 196 participants were selected through convenience sampling. Data were collected using the Weed and Butcher Addiction Potential Scale, Gillanders Cognitive Fusion Questionnaire, Cook Internalized Shame Scale, and Clance Impostor Phenomenon Scale. Pearson correlation analysis, structural equation modeling, path analysis, and bootstrapping were used to analyze the data using SPSS version 27 and AMOS version 26.</p> <p><strong>Findings:</strong> Cognitive fusion (β=0.291), internalized shame (β=0.268), and impostorism (β=0.322) had significant positive direct effects on tendency toward substance use. Cognitive fusion (β=0.369) and internalized shame (β=0.352) also had significant positive effects on impostorism. Bootstrap analysis indicated that impostorism significantly mediated the association between cognitive fusion and tendency toward substance use, with an indirect effect of 0.119, as well as the association between internalized shame and tendency toward substance use, with an indirect effect of 0.113. The proposed model explained 26% of the variance in impostorism and 39% of the variance in tendency toward substance use.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Cognitive fusion and internalized shame appear to contribute to greater tendency toward substance use both directly and indirectly through increased impostorism among individuals receiving maintenance treatment. Accordingly, complementary psychological interventions targeting cognitive fusion, internalized shame, and maladaptive self-evaluative processes associated with impostorism may enhance maintenance-treatment programs and help reduce psychological vulnerability to continued or recurrent substance use.</p> <p><strong>هدف: </strong>پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی گرایش به مصرف مواد بر اساس همجوشی شناختی و شرم درونی‌شده با توجه به نقش میانجی وانمودگرایی در افراد وابسته به مواد تحت درمان نگهدارنده شهر قزوین انجام شد.</p> <p><strong>مواد و روش: </strong>این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا توصیفی–همبستگی مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل افراد وابسته به مواد تحت درمان نگهدارنده مراجعه‌کننده به دو کلینیک درمان سرپایی اختلالات مصرف مواد توانا و نگین شهر قزوین در ماه‌های اردیبهشت تا تیر 1405 بود که از میان آنان 196 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مقیاس آمادگی به اعتیاد وید و بوچر، پرسشنامه همجوشی شناختی گیلاندرز، مقیاس شرم درونی‌شده کوک و پرسشنامه وانمودگرایی کلنس گردآوری شد. برای تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی پیرسون، مدل‌یابی معادلات ساختاری، تحلیل مسیر و روش بوت‌استرپ با نرم‌افزارهای SPSS نسخه 27 و AMOS نسخه 26 استفاده شد.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد همجوشی شناختی (β=0.291)، شرم درونی‌شده (β=0.268) و وانمودگرایی (β=0.322) اثر مستقیم مثبت و معناداری بر گرایش به مصرف مواد داشتند. همچنین، همجوشی شناختی (β=0.369) و شرم درونی‌شده (β=0.352) اثر مثبت و معناداری بر وانمودگرایی نشان دادند. نتایج بوت‌استرپ نشان داد وانمودگرایی در رابطه بین همجوشی شناختی و گرایش به مصرف مواد با اثر غیرمستقیم 0.119 و در رابطه بین شرم درونی‌شده و گرایش به مصرف مواد با اثر غیرمستقیم 0.113 نقش میانجی معناداری دارد. مدل پژوهش 26 درصد از واریانس وانمودگرایی و 39 درصد از واریانس گرایش به مصرف مواد را تبیین کرد.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری:</strong> همجوشی شناختی و شرم درونی‌شده می‌توانند هم به‌طور مستقیم و هم از طریق افزایش وانمودگرایی، گرایش به مصرف مواد را در افراد تحت درمان نگهدارنده افزایش دهند. بنابراین، در کنار درمان‌های دارویی نگهدارنده، توجه به فرایندهای شناختی، هیجانی و خودارزیابانه، به‌ویژه کاهش همجوشی شناختی، شرم درونی‌شده و احساس وانمودگرایی، می‌تواند در طراحی مداخلات روان‌شناختی مکمل برای کاهش آسیب‌پذیری نسبت به مصرف مجدد مواد سودمند باشد.</p> https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/547/342