فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی 1 پیاپی ۲ 2024 09 04 The Effect of Philosophy for Children (P4C) Training on Academic Self-Handicapping and Social Competence in Sixth Grade Students تأثیر آموزش فلسفه برای کودکان بر خودناتوان سازی تحصیلی و کفایت اجتماعی در دانش آموزان پایه ششم ابتدایی 59 72 10.61838/qecp.74 FA جمشید شاهینی کوشک دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران علیرضا ماردپور استادیار، گروه روانشناسی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران آرمین محمودی استادیار، گروه روانشناسی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران Journal Article <p><strong>Objective:</strong> This study aimed to investigate the effectiveness of the Philosophy for Children (P4C) program on reducing academic self-handicapping and enhancing social competence among sixth-grade elementary students.</p> <p><strong>Methods and Materials: </strong>The research employed a semi-experimental design with pretest-posttest and one-month follow-up assessments, including a control group. The statistical population consisted of all sixth-grade male students in Yasuj city during the 2023–2024 academic year. Using a single-stage cluster random sampling method, 100 students completed the working memory, academic self-handicapping, frustration tolerance, and social competence questionnaires. Based on inclusion criteria, 50 students who scored low in working memory, frustration tolerance, and social competence and high in academic self-handicapping were selected and randomly assigned to an experimental (n=25) and a control group (n=25). The experimental group received 12 sessions of P4C-based training, while the control group did not receive any intervention. Data were collected at three stages: pretest, posttest, and follow-up, and analyzed using repeated measures ANOVA and Bonferroni post-hoc test in SPSS-26.</p> <p><strong>Findings: </strong>The results showed that the interaction effect of time and group on academic self-handicapping was statistically significant (F=32.399, p=0.001, η²=0.403), indicating a significant reduction in the experimental group compared to the control group. Similarly, the interaction effect on social competence was also significant (F=121.516, p=0.001, η²=0.717), reflecting a substantial increase in the experimental group. Bonferroni post-hoc results confirmed that changes between pretest and both posttest and follow-up stages were significant only in the experimental group for both variables.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The findings demonstrate that the Philosophy for Children program is effective in reducing maladaptive academic behaviors such as self-handicapping and in promoting social competence among elementary school students. This intervention can serve as a practical and sustainable approach for educational and psychological development in school settings.</p> <p><strong>هدف:</strong> هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه آموزش فلسفه برای کودکان (P4C) بر کاهش خودناتوان‌سازی تحصیلی و افزایش کفایت اجتماعی در دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی بود.</p> <p><strong>مواد و روش‌ها: </strong>روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پسر پایه ششم شهر یاسوج در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای تک‌مرحله‌ای، ۱۰۰ نفر به پرسشنامه‌های حافظه فعال، خودناتوان‌سازی تحصیلی، تحمل ناکامی و کفایت اجتماعی پاسخ دادند. بر اساس معیارهای ورود، ۵۰ نفر که نمرات پایینی در حافظه فعال، تحمل ناکامی و کفایت اجتماعی و نمره بالایی در خودناتوان‌سازی داشتند، انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۵ نفر) و کنترل (۲۵ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه ۵۰ دقیقه‌ای تحت آموزش فلسفه برای کودکان قرار گرفت و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها در سه مرحله گردآوری و با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن‌فرونی در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شدند.</p> <p><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج نشان داد اثر تعاملی زمان و گروه بر خودناتوان‌سازی تحصیلی معنادار بود (F=32.399, p=0.001, η²=0.403) و کاهش قابل‌توجهی در گروه آزمایش ایجاد شد. همچنین، اثر تعاملی زمان و گروه بر کفایت اجتماعی نیز معنادار گزارش شد (F=121.516, p=0.001, η²=0.717) که بیانگر افزایش معنادار در گروه آزمایش بود. نتایج آزمون تعقیبی بن‌فرونی نشان داد تفاوت بین مراحل پیش‌آزمون با پس‌آزمون و پیگیری در گروه آزمایش معنادار و در گروه کنترل فاقد معناداری بود.</p> <p><strong>نتیجه‌گیری: </strong>یافته‌ها حاکی از آن است که برنامه فلسفه برای کودکان می‌تواند به‌عنوان روشی مؤثر و پایدار در کاهش رفتارهای تحصیلی ناسازگار همچون خودناتوان‌سازی و ارتقای کفایت اجتماعی دانش‌آموزان مورد استفاده قرار گیرد.</p> https://quarterlyecp.com/index.php/ecp/article/download/74/56