بررسی رابطه طرحواره‌های ناسازگار اولیه، کمال‌گرایی و وسواس فکری-عملی با نقش میانجی خودتنظیمی هیجانی در زنان متقاضی جراحی زیبایی

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل ساختاری نشانگان وسواس فکری-عملی بر اساس طرحواره‌های ناسازگار اولیه و کمال‌گرایی با نقش میانجی خودتنظیمی هیجانی در زنان متقاضی جراحی زیبایی انجام شد.

روش: طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان متقاضی جراحی زیبایی در بیمارستان‌های امام خمینی (ره) و مفرح تهران در بازه زمانی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود. حجم نمونه ۳۸۵ نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های طرحواره یانگ (YSQ-LF)، وسواس (OCI-R)، خودتنظیمی میلر و براون و کمال‌گرایی هیل بود. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS-26 و AMOS-24 تحلیل شدند.

یافته‌ها: شاخص‌های برازش مدل  انطباق مطلوب مدل با داده‌ها را تأیید کردند. نتایج نشان داد طرحواره‌های ناسازگار اولیه و کمال‌گرایی اثر مستقیم و معناداری بر وسواس فکری-عملی دارند (P<0.05P < 0.05P<0.05). همچنین، خودتنظیمی هیجانی در رابطه بین طرحواره‌ها و کمال‌گرایی با وسواس، نقش میانجی‌گری جزئی ایفا کرد. در میان طرحواره‌ها، وابستگی-بی‌کفایتی و رهاشدگی بیشترین توان پیش‌بینی را داشتند.

نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که نشانگان وسواس در متقاضیان جراحی زیبایی، ریشه در ساختارهای عمیق طرحواره‌ای و نارسایی در سازوکارهای تنظیم هیجان دارد؛ لذا مداخلات روان‌شناختی جهت اصلاح این الگوها پیش از جراحی ضروری است.