واکاوی عوامل مؤثر بر ترس از ازدواج در همشیران افراد دارای ناتوانی هوشی و رشدی بر اساس چارچوب سیستم‌های تعبیه شده همشیران

نویسندگان

  • محمد مهدی افتخاری دانشجوی کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی، گروه روان شناسی، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0000-2334-279X
  • سارا نجاتی فر استادیار، گروه روان شناسی و آموزش افراد با نیاز‌های خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران https://orcid.org/0000-0001-8646-0240

DOI:

https://doi.org/10.61838/qecp.150

کلمات کلیدی:

ترس از ازدواج, همشیران, ناتوانی هوشی و رشدی, چارچوب سیستم¬های تعبیه شده همشیران

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف واکاوی عوامل مؤثر بر ترس از ازدواج در همشیران افراد دارای ناتوانی هوشی و رشدی بر اساس چارچوب سیستم­های تعبیه شده همشیران انجام گرفت.

مواد و روش: روش پژوهش حاضر از نوع کیفی به روش پدیدار­شناسی توصیفی بود و گردآوری داده­ها از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمام همشیران بزرگسال افراد دارای اختلال ناتوانی هوشی (آموزش­پذیر) بود که در مدارس استثنایی شهر اصفهان در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند. نمونه پژوهش به صورت نمونه­گیری هدفمند انتخاب شد و پس مصاحبه با 18 همشیر افراد دارای ناتوانی هوشی و رشدی، عوامل مؤثر بر ترس از ازدواج شناسایی گردید و به اشباع رسید. تحلیل داده­ها با استفاده از الگوی شش مرحله­ای براون و کلارک انجام گردید. برای بررسی اعتبار­سنجی، از معیار­های چهار­گانه گوبا و لینکلن استفاده شد.

یافته‌ها: یافته­ها نشان داد عوامل مؤثر بر ترس از ازدواج در همشیران افراد دارای ناتوانی هوشی و رشدی شامل سه مضمون اصلی عوامل فردی، اجتماعی و خانوادگی و 25 مضمون فرعی است.

نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج به دست آمده می‌توان اذعان داشت توجه به تجربه­های همشیران افراد دارای ناتوانی هوشی و رشدی در قالب چارچوب سیستم­های تعبیه شده همشیران (SESF) از اهمیت فراوانی برخوردار است و عوامل مؤثر بر ترس از ازدواج شناسایی شد. لذا می­توان نتیجه گرفت برای هر­گونه اقدامی ابتدا باید عوامل مؤثر بر ترس از ازدواج آن‌ها را شناسایی و در­صدد طراحی راهبرد­هایی برای پیشگیری از آن اقدام کرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

children: Similarities and differences in the perspectives of siblings and mothers. Journal of Autism and Developmental Disorders, 1-15. https://doi.org/10.1007/s10803-023-06222-0

Ryu, W. (2020). The relationship between neglect and delinquent behavior of adolescents having siblings with developmental disabilities: Focusing on the protective role of 'uplifts. Journal of Youth Welfare, 22, 243-264. https://doi.org/10.19034/KAYW.2020.22.4.09

Schmeer, A., Harris, V. W., Forthun, L., Valcante, G., & Visconti, B. (2021). Through the eyes of a child: Sibling perspectives on having a sibling diagnosed with autism. Research in Developmental Disabilities, 119, 104066. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2021.104066

Sharifi, A., Yar Mohammadian, A., & Ghamarani, A. (2018). Developing a parenting program based on lived experiences of mothers with intellectually disabled children. 55(14), 7-24. https://www.sid.ir/paper/122350/en

Smith, J. (2016). Eight things siblings of children with special needs struggle with. The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/news/parenting/wp/2016/12/20/8-things-siblings-of-children-with-special-needs-struggle-with/

Veerman, L. K., Orm, S., Fjermestad, K. W., Sterkenburg, P. S., & Willemen, A. M. (2025). Next steps in the development of a sibling adjustment scale: Reply to Supianto. International Journal of Developmental Disabilities, 71(2), 205-207. https://doi.org/10.1080/20473869.2025.2456803

Wilkins-Clark, R. E., Wu, Z., & Markham, M. S. (2024). Experiences of post-divorce parentification and parental affection: Implications for emerging adults' well-being. Family Relations, 73(4), 2690-2708. https://doi.org/10.1111/fare.13013

Wolfe, B., Song, J., Greenberg, J. S., & Mailick, M. R. (2014). Ripple effects of developmental disabilities and mental illness on nondisabled adult siblings. Social Science & Medicine, 108, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2014.01.021

Wolff, B., Pestell, C. F., & Glasson, E. J. (2024). Siblings of Individuals with Neurodevelopmental Conditions: Perspectives on Risk, Resiliency and Future Research Directions. Child & Family Social Work. https://doi.org/10.1111/cfs.13256

Yang, H. J., & Shin, J. S. (2015). Lived Experience of Female Siblings of Persons with Disabilities: Applying Giorgi's Phenomenological Method of Analysis. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 31, 17-49. https://www.kci.go.kr/kciportal/ci/sereArticleSearch/ciSereArtiView.kci?sereArticleSearchBean.artiId=ART001974103

Zucker, A., Chang, Y., Maharaj, R., Wang, W., Fiani, T., McHugh, S., Feinup, D. M., & Jones, E. A. (2022). Quality of the sibling relationship when one sibling has autism spectrum disorder: A randomized controlled trial of a sibling support group. Autism, 26(5), 1137-1152. https://doi.org/10.1177/13623613211042135

دانلودها

چاپ شده

2025-03-18

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

افتخاری م. م.، و نجاتی فر س. (1403). واکاوی عوامل مؤثر بر ترس از ازدواج در همشیران افراد دارای ناتوانی هوشی و رشدی بر اساس چارچوب سیستم‌های تعبیه شده همشیران. فصلنامه روانشناسی تجربی و شناختی، 1(4). https://doi.org/10.61838/qecp.150

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.